Genleşme Valfi Arızası Belirtileri

Genleşme valfi (expansion valf, TXV), yüksek basınçlı sıvı soğutucuyu evaporatöre kontrollü şekilde gönderen küçük ama kritik bir parçadır. Genellikle torpido duvarında, evaporatörün giriş-çıkış borularının bağlandığı noktada blok tip olarak bulunur. Bazı araçlarda bunun yerine sabit kesitli orifis tüp kullanılır.

Nasıl Çalışır?

Termostatik genleşme valfi, evaporatör çıkışındaki akışkanın sıcaklığını ve basıncını algılayan bir diyafram mekanizmasıyla çalışır. Evaporatör çıkışı ısındığında valf daha fazla akışkan geçirir; çıkış yeterince soğuduğunda akışı kısar. Amaç, evaporatörü tam verimle kullanırken kompresöre sıvı dönmesini engellemektir.

Arıza Belirtileri

• Valf kapalı konumda takılı kalmışsa: Kabin yeterince soğumaz, alçak basınç çok düşük (hatta vakuma yakın), yüksek basınç normal veya düşük okunur. Valf girişinde veya kurutucu çıkışında terleme/buzlanma görülebilir.
• Valf açık konumda takılı kalmışsa: Alçak basınç yüksek, yüksek basınç düşük okunur; evaporatör ve emme hattı aşırı soğuyup buzlanabilir. Kompresöre sıvı dönmesi kompresöre zarar verebilir.
• Soğutmanın dalgalanması: Valf düzensiz çalışıyorsa hava bir soğuk bir ılık gelir.
• Tıkanma: Nemli sistemde valf ağzında buz oluşabilir veya kompresör talaşları valfin elek ve deliklerini tıkayabilir.

Teşhis

Genleşme valfi arızası; düşük gaz, kirli kondanser veya zayıf kompresör belirtileriyle karıştırılabilir. Doğru teşhis için sistemin üretici değerinde gazla dolu olduğundan emin olunmalı, ardından manometre seti ile alçak ve yüksek basınç değerleri, ortam sıcaklığı ve motor devri dikkate alınarak yorumlanmalıdır. Kurutucunun doygun olması da valf tıkanmasına neden olabildiği için birlikte değerlendirilir.

Değişimde Dikkat Edilecekler

• Gaz geri kazanım cihazıyla boşaltılmalı, atmosfere salınmamalıdır.
• Yeni valfin akışkan tipine (R134a / R1234yf) ve araç modeline uygun olduğu kontrol edilmelidir.
• Bağlantılarda yeni HNBR o-ringler kullanılmalı ve sistem yağıyla yağlanmalıdır.
• Sistem açıldığı için kurutucu değiştirilmeli, yeterli süre vakum yapılmalı ve doğru miktarda gaz şarj edilmelidir.

Aracınıza uygun genleşme valfini ürün kodu veya OEM numarasıyla arayarak bulabilirsiniz.

Genleşme valfi arızası çoğu zaman sistemdeki başka bir sorunun sonucudur. Kompresör dağılması, doygun kurutucu veya sisteme giren nem giderilmeden yalnızca valf değiştirilirse arıza kısa sürede tekrarlar. Bu yüzden değişim sonrasında basınç değerleri tekrar ölçülmeli, kabin çıkış sıcaklığı kontrol edilmelidir.