Evaporatör Nedir? Görevi ve Arızaları

Evaporatör, oto klima sisteminde kabin havasını soğutan ısı eşanjörüdür. Genellikle torpido arkasındaki klima/kalorifer kutusunun içinde, polen filtresinin hemen arkasında bulunur. Görünüşü küçük bir radyatöre benzer; ince alüminyum kanallar ve kanatçıklardan oluşur.

Evaporatör Nasıl Çalışır?

Genleşme valfinden geçen soğutucu akışkan, düşük basınçlı ve soğuk bir sıvı-buhar karışımı olarak evaporatöre girer. Kabin fanı havayı peteklerin arasından geçirirken akışkan buharlaşır ve havanın ısısını çeker. Böylece kabine soğuk hava verilir. Aynı anda havadaki nem soğuk petekler üzerinde yoğuşur ve tahliye hortumu yoluyla aracın altına damlar. Park halindeyken aracın altında oluşan su birikintisi bu nedenle normaldir.

Sık Karşılaşılan Evaporatör Sorunları

• Kötü koku: Nemli ve karanlık ortamda petekler üzerinde küf ve bakteri oluşabilir. Klima açıldığında gelen rutubet kokusu genellikle buradan kaynaklanır. Polen filtresinin düzenli değişimi ve uygun evaporatör temizleme köpüğü sorunu çoğunlukla giderir.
• Tıkalı tahliye hortumu: Yoğuşan su dışarı atılamazsa ön paspaslar ıslanabilir, camlar buğulanabilir.
• Kaçak: Korozyon nedeniyle oluşan mikro delikler zamanla gazın bitmesine yol açar. Evaporatör görünmeyen bir yerde olduğu için kaçak tespiti UV boya veya elektronik kaçak dedektörüyle, tahliye hortumu ya da hava kanalları üzerinden yapılır.
• Buzlanma: Düşük gaz, arızalı genleşme valfi veya hatalı evaporatör sıcaklık sensörü peteklerin buzlanmasına ve hava akışının azalmasına neden olur.
• Hava akışının zayıflaması: Tıkalı polen filtresi veya kirlenmiş petekler fan çalışsa bile hava miktarını düşürür.

Evaporatör Değişimi

Birçok araçta evaporatöre ulaşmak için torpidonun kısmen veya tamamen sökülmesi gerekir; bu nedenle işçilik süresi uzundur. Değişim sırasında gaz, geri kazanım cihazıyla boşaltılmalı, yeni o-ringler kullanılmalı, kurutucu yenilenmeli, sistem vakumlanarak üretici değeri kadar gaz ve yağ şarj edilmelidir. İşçilik yüksek olduğundan, değişim sırasında genleşme valfinin de yenilenmesi çoğu zaman mantıklıdır.

Doğru ölçülerde ve kaliteli malzemeden üretilmiş bir evaporatör, sistem temiz tutulduğu sürece uzun yıllar sorunsuz kullanılabilir.

Bakım Önerileri

Evaporatörün ömrünü uzatmak için polen filtresini üretici periyodunda (çoğu araçta yılda bir) değiştirin, kışın da klimayı haftada birkaç dakika çalıştırarak sistemi ve contaları yağlı tutun. Varış noktasına birkaç dakika kala klimayı kapatıp yalnızca fanı çalıştırmak, peteklerin kurumasına yardım ederek koku oluşumunu azaltır.